Xét nghiệm đông máu là nhóm xét nghiệm giúp đánh giá khả năng đông máu và cầm máu của cơ thể. Đây là xét nghiệm quan trọng trong chẩn đoán các rối loạn về đông máu và theo dõi điều trị trong một số bệnh lý nội khoa và ngoại khoa.
8.1 Mục đích của xét nghiệm đông máu:
- Đánh giá chức năng đông máu và nguy cơ chảy máu hoặc huyết khối.
- Phát hiện các rối loạn đông máu bẩm sinh hoặc mắc phải.
- Theo dõi bệnh nhân đang sử dụng thuốc chống đông.
- Chuẩn bị cho phẫu thuật, thủ thuật hoặc điều trị xâm lấn.
- Hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý về gan, tủy xương, DIC (hội chứng đông máu rải rác trong lòng mạch)…
8.2 Các chỉ số xét nghiệm đông máu thường gặp:
- Thời gian prothrombin (PT) và INR: Đánh giá con đường đông máu ngoại sinh, thường dùng để theo dõi thuốc kháng đông đường uống (warfarin).
- Thời gian thromboplastin từng phần hoạt hóa (aPTT): Đánh giá con đường đông máu nội sinh, giúp phát hiện thiếu hụt các yếu tố đông máu.
- Fibrinogen: Một loại protein quan trọng trong quá trình hình thành cục máu đông.
- D-dimer: Sản phẩm phân hủy của fibrin, tăng trong các trường hợp huyết khối, DIC, thuyên tắc phổi…
- Số lượng tiểu cầu: Đóng vai trò quan trọng trong quá trình cầm máu ban đầu.
8.3 Ý nghĩa lâm sàng:
- Kéo dài PT, aPTT hoặc giảm fibrinogen có thể gợi ý rối loạn đông máu, suy gan, DIC, thiếu hụt yếu tố đông máu.
- D-dimer tăng cao gợi ý tình trạng huyết khối, cần kết hợp với lâm sàng và các cận lâm sàng khác để chẩn đoán.
- Xét nghiệm này đặc biệt quan trọng ở bệnh nhân trước mổ, sản phụ, người bệnh gan mạn, bệnh nhân huyết học, hoặc người dùng thuốc chống đông.
8.4 Lưu ý khi làm xét nghiệm:
- Nhịn ăn từ 4–6 giờ trước khi lấy mẫu nếu được chỉ định kèm theo các xét nghiệm khác.
- Không dùng các thuốc ảnh hưởng đến đông máu (trừ khi đang điều trị) trước khi xét nghiệm, cần báo trước cho nhân viên y tế.
- Mẫu máu cần được xử lý và phân tích trong thời gian quy định để đảm bảo độ chính xác.
